Een knipoog in Shanghai

[De Pers, 9 mei 2011]

In een reflex keek ik over m’n schouder: was daar iets te zien? Nee, niets te zien. Ik schoot in de lach. Het was echt waar: een Chinese man knipoogde naar me. Zomaar, op klaarlichte dag, op een groot kruispunt in Shanghai. Ik zat op m’n fiets, te wachten tot het stoplicht op groen sprong. Een man op een scooter reed langs me en net voordat hij rechtsaf sloeg, keek hij om en gaf me een knipoog.

Wat een schok, wat een moment! Een knipoog in Shanghai. Het stoplicht sprong op groen en ik lachte en fietste, en toen ik op mijn afspraak arriveerde lachte ik nog steeds. ‘Ik moet je iets vertellen,’ zei ik tegen m’n Amerikaanse collega, alsof ik een persoonlijke onthulling ging doen: ‘een Chinese man knipoogde naar me!’

Want ja, het openbare leven in Shanghai is tamelijk kleurloos als het gaat om kijken en bekeken worden, laat staan flirten. Er wordt niet met open blik – nieuwsgierig, uitdagend, glimlachend, verlangend – naar de andere sekse gekeken. De blik staat bij het gros van de mensen op ‘neutraal’, want met vreemden heb je in principe niks van doen en ze kunnen alleen maar problemen opleveren.

Dat heeft zo z’n oorzaken. Het Chinese verleden heeft geleerd dat je niemand kan vertrouwen, de regering het minst van al. En Chinezen zijn met zovelen, Shanghai telt nu al 22 miljoen mensen. Dat betekent heel veel concurrentie. Iedereen wil vooruit en dat is ondanks de economische groei een hele zorg, want er is vrijwel geen sociaal vangnet. Je moet sparen om de toekomstige ziekenhuisrekeningen te kunnen betalen, voor jezelf of je ouders, sparen voor een fatsoenlijke woning en voor een goede school, straks voor je kind.

Geliefden en toekomstige echtgenotes moeten iets te bieden hebben. Dat je een geliefde zomaar tegen het lijf zou kunnen lopen, is een romantisch, westers concept. Kom thuis met een goede partij, is het devies van ouders. Daarom is de blik naar binnen gericht. Jonge mannen en vrouwen in de metro: zelden zie je een opwindende uitwisseling van blikken, een glimlach, een knipoog. Maar het kan dus wel!

[terug naar beginpagina]
[terug naar overzicht columns China]