Obama & China

[De Pers, 21 november 2008]

Het is inmiddels twee weken geleden, maar laten we het toch nog eens van deze kant van de wereld bekijken. In de Verenigde Staten hebben miljoenen blanke christenen geheel uit vrije wil gestemd op een gekleurde man die behoort tot een minderheid, die een zwarte buitenlander als vader had en een moeder die na haar scheiding hertrouwde met een Indonesische moslim.

Hoe werd het nieuws ontvangen in China? Niet anders dan in veel andere landen ter wereld: een historische overwinning, kopten de kranten. Eindelijk had Amerika een bladzijde omgeslagen in haar beschamende, racistische geschiedenis, luidden de commentaren. En verder was er uiteraard de courante staatsblurb, waarin Obama met klem verzocht werd te erkennen dat Taiwan bij China hoort.

Geen enkele krant plaatste kanttekeningen bij Obama’s verkiezing – behalve dan in economische zin: Obama, is de angst, gaat voor meer protectionisme kiezen, wil de eigen markt, de eigen werkgelegenheid beschermen, en dat is slecht nieuws voor China. Maar nergens een waarschuwend woord over het naakte feit van zijn uitverkiezing vanuit Chinees perspectief: hoe kon een volk in hemelsnaam een halve migrant, een man uit een ethnische minderheid, tot president kiezen? Hoe kon zo iemand de belangen behartigen van de gemiddelde Amerikaan?

Waarom zijn daar geen twijfels over in de Chinese pers?, vroeg ik aan een Chinese kennis. ‘Zouden jullie als Han-Chinezen bijvoorbeeld een Tibetaan als president willen hebben?’ Mijn vergelijking raakte geen enkele snaar bij mijn kennis. Ik kon net zo goed honden met katten vergelijken, appels met peren, tafels met stoelen. Hij keek me niet-begrijpend aan en begon toen te lachen. Haha, een Tibetaan, hoe kwam ik da`a`r nou bij? Ik opperde dat Tibetanen net als zwarte Amerikanen een historie van onderdrukking kennen die nog steeds voortduurt.

‘Maar dat is toch onvergelijkbaar?,’ zei hij oprecht verbaasd. ‘Wij brengen ontwíkkeling naar Tibet!’

Zo werkt het dus, realiseerde ik me. Je neemt het buitenland de maat met hun eigen meetlat. Voor je eigen land hanteer je de Chinese lat – zo kun je democratie en autoritair regime naast elkaar laten bestaan. Amerika kiest voor een democratie en dient zich dus aan democratische regels te houden, aan vrijheid en gelijkheid. Wij kiezen voor een autoritair eenpartijsysteem en houden ons aan andere regels. Wat in Amerika onderdrukking is, heet bij ons harmonische ontwikkeling.

Op dezelfde dag dat Obama won, meldde de Dalai Lama teleurgesteld dat er totaal geen beweging meer zat in de gesprekken met de Chinese regering. Die liet weten dat dat ‘volledig de verantwoordelijkheid van de Dalai Lama’ was.

[terug naar beginpagina]
[terug naar overzicht columns China]