Modern Chinees

[De Pers, 22 oktober 2008]

‘Kijk eens om je heen, bijna iedereen in de buurt heeft een auto, niet alleen ambtenaren maar ook rijke handelaren. Ik kan daar toch niet bij achterblijven?’

Aldus een vader tegen zijn zoon in het verhaal ‘Een inbreker in huis’ van de Shanghaise schrijver Ye Xin. Het is een moderne Chinese parabel. Vader, moeder en zoon wonen in een mooi huis in de stad. Zoon is net afgestudeerd en heeft een voorlopige aanstelling gekregen bij een bedrijf. Maar het gezin is niet gelukkig. Vader en zoon, die vroeger zo dik met elkaar waren, maken nu voortdurend ruzie. ‘Man, je hebt niet eens een rijbewijs,’ zegt de zoon, ‘wat heb je dan aan een auto?’ Hij heeft liever dat zijn vader een brommer koopt, zodat hij daarmee naar z’n werk kan.

Op een dag dringt een inbreker het huis binnen, vindt onverwacht de gezinsleden op zijn pad en trekt zijn mes. Gedrieeen, bloedend en doodsbang, weten ze de inbreker te overmeesteren. Sindsdien hebben ze last van hun wonden en van migraine. Maar ze zijn weer gelukkig. ‘Niemand heeft ze ooit meer horen ruzieen,’ eindigt Xin zijn verhaal.

Je zou sommige Chinezen zo’n louterende ervaring in het ware leven gunnen. Want er wordt wat afgeruzied door de toegenomen welvaart. Door de druk om net als de buren een eigen auto, een eigen appartement, een dure rashond te bezitten. Iedereen kijkt naar elkaar: wat hebben zij? Hoe doet die familie het? Blijven wij daarbij achter? Vooral de enig-kinderen lijden eronder – die moeten de ambities van de ouders waarmaken. Neem de neef van Ying, onze assistente. ‘Hij heeft een vriendin met een eigen appartement,’ vertelt Ying. ‘De ouders van zijn vriendin vinden hem niet goed genoeg, want hij heeft zelf geen eigen woning. Dus zit mijn tante hem voortdurend op zijn nek: hij moet meer geld verdienen. Nu heeft hij twee banen.’

Een Chinese kennis, Boya, vertelt me zuchtend over haar broer die gaat trouwen. ‘Weet je wel wat dat betekent?’ Haar broer moet van zijn vriendin zijn appartement totaal herinrichten. Er moeten vier dure bruidsjurken worden gekocht, een witte (westers-chic), een rode (China), een blauwe (hemels geluk) en tenslotte een gouden (financiele voorspoed). En uiteraard komt er een kostbare bruidsreportage, met glanzende foto’s in posterformaat en een video van de hele dag.

‘In de kringen van mijn broer en zijn vriendin is zo’n bruiloft een absolute must,’ zegt Boya. ‘Ze doen alles om te laten zien dat ze het gemaakt hebben. Ze weten niet beter, ze hebben geen ander referentiekader.’

[terug naar beginpagina]
[terug naar overzicht columns China]