Glasnost

[De Pers, 21 mei 2008]

‘Mijn moeder zit de hele dag voor de televisie te huilen,’ zegt Zhen, de pianolerares. Haar moeder is met pensioen en heeft er de tijd voor. ‘Met een paar vriendinnen zit ze uren voor de buis.’ Ze zijn niet de enigen die willen weten wat er gebeurt in het aardbevingsgebied: winkelpersoneel rekt de halzen uit om een glimp op te vangen van de tv-beelden in het restaurant een deur verderop, op straat staan groepjes mensen naar draagbare tv’tjes te kijken die op een stoel of een doos zijn neergezet.

Voor de Chinezen is het een noviteit, een nationale ramp waarvan de hele dag verslag wordt gedaan op tv en radio. Na de grote aardbeving in 1976 in Tangshan bij Peking moesten de Chinezen twee jaar wachten voordat de ware omvang van de ramp naar buiten kwam. Recent nog, tijdens de Sars-crisis in 2003, hield  de Chinese overheid lange tijd angstvallig informatie verborgen.

Maar nu gaan ze helemaal los, de staatsmedia, en de regering laat het allemaal bloeien, de beelden van brancards vol doden en gewonden, de foto’s van honderden verwoeste gebouwen en wegen, de reportages van huilende verslaggevers én de discussie op internet over een pijnlijke vraag: waarom zijn er zoveel kinderen omgekomen? Waarom zijn er zoveel schoolgebouwen ingestort?

Geëmotioneerde internetgebruikers weten precies waarom: corruptie. Scholen, zeggen ze, worden gebouwd met slechte materialen door malafide aannemers die goed bevriend zijn met corrupte partijleiders. En, voegen ze eraan toe, het is een publiek geheim. Opmerkelijk genoeg besloot de regering de internetfora niet dicht te gooien. Afgelopen vrijdag namen vertegenwoordigers van de ministeries van Onderwijs en Bouw zelfs deel aan de discussie op de website van het Volksdagblad. Ze kregen het flink voor hun kiezen. ‘Pak de verantwoordelijken voor slechtgebouwde scholen. Laat ze niet ontsnappen!,’ zei een internetter. ‘Vertel ons maar gewoon waarom zoveel scholen zijn ingestort,’ daagde een ander uit. En: ‘zitten er ook onderwijsambtenaren onder de slachtoffers of zaten die soms in een solide kantoorgebouw? Hoe armer een streek, hoe luxueuzer de overheidskantoren.’

Het zijn spannende tijden. Hoe lang zou de glasnost mogen duren?

[terug naar beginpagina]
[terug naar overzicht columns China]