De censor

[De Pers, 23 april 2008]

We zien een jongeman die rivierkreeft knipt. De kreeften liggen in een plastic teil en de jongen zit ze lusteloos te knippen. We weten dat hij veel liever iets anders doet, hij droomt van een fijne vaste baan op een kantoor. En nu knipt hij kreeft, een werkje dat duizenden Chinezen dagelijks in de buitenlucht doen.

De Chinese censor ziet iets heel anders. Hij ziet een Chinese jongeman die het nieuwe China zou moeten vertegenwoordigen maar in plaats daarvan het oude laat zien: de rivierkreeft ligt in een beschamend vieze teil, ze wordt op de stoep met blote handen schoongemaakt.

Dat de censor zo kijkt, kunnen we afleiden uit het A4-tje dat de maker van de film ‘Shanghai Trance’ ontving van het Chinese Filmbureau. Daarin staan de eisen vermeld waaraan de film moet voldoen om in China vertoond te kunnen worden. ‘De scene waarin Xu Yu rivierkreeft knipt, moet volledig verwijderd worden,’ luidt een van de eisen. Door een andere eis begrijpen we waarom: ‘De vele lege scenes die geen verband houden met de hoofdpersonen of het verhaal maar slechts de vieze, massale omgeving tonen, moeten volledig worden verwijderd.’

‘Shanghai Trance’ is een film van de jonge Nederlandse regisseur David Verbeek, die een tijd in Shanghai woonde. De film geeft een fragmentarisch sfeerbeeld van het leven van een paar jonge mensen in deze rauwe, razendsnel veranderende metropool. Er wordt veel lijzig gesloft en rondgehangen in de film. De ‘vele lege scenes’ dienen een artistiek doel. Maar daar heeft de censor geen boodschap aan. ‘Doe alstublieft uw best om de grijze toon van de film en de algehele negatieve stemming van de karakters te veranderen,’ zegt hij.

Het is bekend dat de censor valt over seks, prostitutie en politiek gevoelige scenes. Maar wat te denken van een familie aan de eettafel? We zien een doorsnee Chinese situatie, de familieleden eten, smakken, praten met de mond vol. De censor ziet iets anders, want: ‘De scene met mensen die op visbotjes zuigen helemaal verwijderen.’

De censor trekt graag rookgordijnen op, hij woont in Shanghai. Shanghai maakt zich op voor de Wereldtentoonstelling van 2010, de grootste aller tijden. De Expo-slogan luidt: Better City, Better Life.

Grauwe, vettige straten, met veel mensen? Nee.

[terug naar beginpagina]
[terug naar overzicht columns China]