Wereldkaart

[De Pers, 23 januari 2008]

Onze achtjarige dochter, geboren in Johannesburg, heeft al heel wat gezien van de wereld. Ze weet het niet meer allemaal, maar het is toch mooi om een keer te memoreren waar ze zoal een voet heeft gezet. Daarom ging ik in Shanghai op zoek naar een wereldkaart. Voor boeken, kaarten, calligrafie- en schildermaterialen moet je in Fuzhou Lu zijn, vanouds de straat voor dit soort koopwaar. Er zijn veel gespecialiseerde straten in Shanghai, vol winkels die hetzelfde verkopen. Er is een bruiloftsjurkenstraat, een garenstraat, een pianostraat.

Voor een Engelstalige wereldkaart probeerde ik eerst de Foreign Language Bookstore, waar ze een afdeling Engelse literatuur hebben. Nee, helaas. De behulpzame medewerker verwees me naar een Chinese boekhandel een stukje verderop.

Inderdaad, de zaak hing vol wereldkaarten. Maar er was iets aan de hand met deze kaarten, ze zagen er totaal anders uit! Een groot deel van de Chinese wereldkaart werd in beslag genomen door een oneindig stuk blauw: de Stille Zuidzee. Helemaal links, op de plek van Zuid-Amerika, lag Afrika. Noord-Amerika leek er maar net op te passen: krap rechts bovenin. Recht in het hart, in opvallend lichtroze, lag China.

Ik keek m’n ogen uit. De aardbol was een slag gedraaid en plotseling kreeg je zwart op wit hoe letterlijk je Zhong Guo, zoals China in het Chinees heet, moet nemen: Rijk van het Midden. Voor Chinezen IS China het centrum van de wereld! Ik dacht ineens aan een beroemde uitspraak van de Chinese keizer in 1793, toen de Engelsen hem om uitbreiding van de handel verzochten. Engeland wilde thee en zijde, maar had zelf weinig te bieden behalve opium. ‘We hebben niets nodig. We bezitten alles,’ liet de keizer aan de Britse gezant weten.

China was zichzelf genoeg.

Niet langer! Mochten we denken dat de leiders zich bescheiden opstellen met de frase ‘de vreedzame opmars van China’, dan hebben we het mis: een wereldmacht zijn is hun rechtmatige, natuurlijk status: kijkt u maar naar de kaart!

Wat een vertoon van nationalisme, zo’n kaart. Maar wacht eens: waarom zouden wij in Europa eigenlijk in het hart van de wereld moeten liggen?

[terug naar beginpagina]
[terug naar overzicht columns China]