In Nederland

STORYTELLERS

[De Stemming, L1, 22 november 2015]

Op donderdagavond 12 november werd in Lumiere Cinema Maastricht ‘Storytellers on Stage’ gehouden, een nieuw initiatief waarin verhalenvertellers uit verschillende landen en disciplines bij elkaar kwamen: schrijvers, journalisten, filmmakers. De thema’s waren actueel: vluchtelingen/migranten en: het Midden-Oosten. Ik organiseerde dit evenement samen met David Deprez van Lumiere Cinema en een groep internationale studenten.

24 uur later vonden de aanslagen in Parijs plaats. Wat, vroeg ik me af, als ‘Parijs’ een dag eerder was gebeurd? Wat hadden we dan moeten doen? Het event afgelasten? De gasten veranderen? De gasten vragen te reageren op de gebeurtenissen in Parijs? Dus een avond lang praten over de horreur en de consequenties van die horreur?

Wat wij als organisatoren juist niet wilden was: politieke discussies over vluchtelingen, of over de stand van zaken in het Midden-Oosten, of over radicalisering. Wij wilden nu juist géén opinies brengen, maar verhalen – verhalen van binnenuit, in woord en beeld.

Ik vermoed dat we snel tot de conclusie zouden zijn gekomen dat de avond moést gaan zoals we gepland hadden. Om tegenover het krankzinnige, machinale geweld van ‘Parijs’ verhalen van mensen te zetten. Bijvoorbeeld over hoe voetbal in het Midden-Oosten werkt als medicijn tegen de alledaagse wanhoop. Dit was te zien in de korte speelfilm Baghdad Messi van de Koerdisch-Iraakse filmmaker Sahim Omar Kalifa uit Leuven.

Baghdad Messi gaat over de 10-jarige Hamoudi die maar één been heeft en verzot is op voetbal. Hij wordt in zijn dorp nabij Baghdad als keeper gedoogd in het voetbalteam van zijn vrienden, omdat hij de enige is die thuis een tv heeft. Een tv waarop de langverwachte finale tussen Barcelona en Manchester United te zien zal zijn, dé clash tussen Messi en Ronaldo.

Journalist Dirk Wanrooij, die vanuit Cairo over de Arabische wereld bericht, vertelde hoe tijdens een zeer gespannen situatie in Gaza de gemoederen bedaarden door een op handen zijnde Champions League match op tv. Schrijfster Malu Halasa uit Londen, gespecialiseerd in Syrië, liet een filmpje van 1 minuut zien van een jonge Syrische filmmaker die filmen vergeleek met de bewegingen van Zinadine Zidane. De kijker kijkt mee met het oog van een sluipschutter en de verteller zegt: iedereen heeft een voetbalspeler in zich, kijk eens naar het leven om je heen vanuit een ander perspectief.

De sluipschutter speelt ook een rol in een film over een jongetje van een jaar of vijf in de Syrische stad Homs. Voor het jongetje is de sluipschutter deel van zijn dagelijks leven. Terwijl hij met zijn ene hand z’n afzakkende broek ophoudt en met de andere een speelgoedpistool omklemt, vraagt hij langs z’n neus weg: ‘Moeten we nu rennen?’

In de zaal zat die avond een jonge Syriër die zijn land ontvlucht was. ‘Ik bén van Homs,’ zei hij, ‘ik weet hoe gevaarlijk het is om deze films te maken. Daarom ben ik ontzettend blij dat het Nederlandse publiek deze beelden kan zien.’

Een groter compliment konden we ons niet wensen. Laten we aandacht geven aan de verhalen van schrijvers, dichters, filmmakers en niet aan de gruweldaden van terroristen.

[luister hier naar de column in de radiouitzending De Stemming]

Je kunt niet reageren.