In Nederland

GEEN NIEUWS
[De Stemming, L1, 14 december 2014]

Toen ik nog in Zuid-Afrika woonde, ontmoette ik geregeld mensen die zeiden dat ze de krant niet meer lazen, niet meer naar het nieuws keken. Te deprimerend. Car-jackings, corruptieschandalen, armoede – hoe kon je leven in zo’n land? Het was beter maar gewoon je leven te leiden – en gelukkig is dat in Zuid-Afrika als geprivilegieerd blanke niet zo moeilijk, zeker als je uitzicht hebt op de Tafelberg en tegen het einde van de dag naar het strand trekt met je picknickmand en fonkelwijn.

De afgelopen week ging ik de nieuws-ontduikende Zuid-Afrikanen begrijpen: de krant, het nieuws begon een enorme weerzin bij me op te wekken, ingeluid door een rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau over de tweedeling in de maatschappij, zij tegen wij, de elite tegen de rest, de rest tegen allochtonen.

Wat een land: als je de verschillen maar breed genoeg uitmeet, gaat iedereen erin geloven. De elite, de allochtonen, de moslims, de kansarmen, de kunstenaars – en de rest. Scheidt alles van elkaar en je hebt een land dat geregeerd wordt door wederzijds wantrouwen – nee, ermee wordt opgezadeld. Kijk eens hoe boos, verontwaardigd, gefrustreerd, woedend we zijn op elkaar. En hoe triomfantelijk werden de uitkomsten van het onderzoek gebracht: aantrekkelijke mensen vinden sneller een baan dan onaantrekkelijke mensen. Tjonge, een eye-opener.

Laten we met z’n allen eens een week lang geen media, nieuwe of oude, tot ons nemen – wat zullen we gelukkig worden. Eindelijk tijd om een boek te lezen, en niet de top 10, maar iets heel anders, zoals We gingen achter hamsters aan van Bibi Dumon Tak, waarin ze verslag doet van het werk op een dierenambulance. Welvaarts-geneuzel, verhalen over een ambulance speciaal voor dieren? Het boek laat via honden, zwanen en hamsters in nood juist de Nederlandse samenleving in al z’n diversiteit zien.

Ga naar de film Bon Dieu, de Franse succeskomedie, waarin verschillen in kleur en cultuur op een luchtige, humoristische manier vertolkt worden. En mocht u toch voor de buis zitten, kijk dan naar Het Voordeel van de Twijfel, een programma over filosofie op het Vlaamse Canvas. Daarin wordt gezocht naar de betekenis van filosofen als Seneca, Nietzsche en Epictetus in ons dagelijks leven.

In de eerste aflevering – Worden we beter van tegenslag? – volgden we een echtpaar dat z’n halve huis weggevaagd zag tijdens een meedogenloos onweer. Vanaf de overkant van de straat, waar ze zolang een huurhuis hadden betrokken, keken ze uit op hun halve huis, hun gedecimeerde kapitaal. Van de programmamakers kregen ze een boek van Diogenes, de filosoof die in een ton leefde.

Het echtpaar nam het boek lankmoedig aan en vertelde dat ze er aanvankelijk kapot van waren, de grond was onder hun voeten weggeslagen. Maar na een tijdje realiseerden ze zich hoeveel geluk ze hadden met hun buurtgenoten, hun vrienden en bekenden, hun kinderen, die allemaal waren komen helpen.

Toen Alexander de Grote Diogenes kwam opzoeken bij zijn ton en vroeg wat hij voor de wijze man kon doen, antwoordde Diogenes: kunt u alstublieft uit mijn zonlicht gaan staan?
Laten we tot oudjaar uit de schaduw kruipen en ons koesteren in de zon.

[luister hier naar de column in de radiouitzending De Stemming]

Je kunt niet reageren.