GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG, WAT IS DAT PRECIES?

De Limburger, 8 oktober 2022

Bij alles wat deze week gezegd en geschreven is over de kwestie rond Khadija Arib schuurt er iets: grens­overschrijdend gedrag, wat is dat eigenlijk? Wat is de definitie? Aanvankelijk werd het begrip gebruikt voor het overschrijden van een grens die duidelijk seksueel van aard was: ongewenste aanrakingen, (online) berichten van seksuele aard, seksuele intimidatie.

Nu gaat het over alle mogelijke gedrag dat als on­gewenst, intimiderend, vernederend enzovoorts, ervaren kan worden. Khadija Arib had als Kamer­voorzitter de taak de democratische rechtsstaat te bewaken en het politieke proces te leiden. Daarbij had ze ook de opdracht gekregen om de verouderde organisatie flink op te schudden. Die taak heeft ze met overtuiging volbracht, eigenzinnig en kordaat.

Nou is de Kamervoorzitter geen personeels­functionaris, het personeel valt onder verantwoordelijkheid van de griffier. Uit onderzoek van NRC blijkt dat Arib zich verregaand bemoeide met de ambtelijke organisatie. Irritant, maar de bemoeienis was deel van haar opdracht. Tegelijk bleef benoeming en ontslag van het personeel een zaak van de griffier, terwijl het presidium er toezicht op moest houden.

Uiteraard moet het presidium ingrijpen als de Kamer­voorzitter zich misdraagt. Hoe is het dan mogelijk dat (anonieme) klachten over Arib pas achteraf in behandeling zijn genomen? Wie precies heeft er zitten slapen? ‘Geen van de leden van het presidium wil ingaan op de vraag waarom ze niet eerder hebben ingegrepen’, meldt NRC in haar uitgebreide reconstructie. Ja zeg, daar draait het nu net om.

En opnieuw: wat precies is ‘grensoverschrijdend’? Was er daadwerkelijk sprake van machtsmisbruik of gaat het om een oud-Kamervoorzitter die als ze een man was geweest werd gezien als een besluitvaardige en doortastende leidinggevende? Iemand die lastige, ja on­sympathieke keuzes durft te maken om de Kamer vooruit te helpen? Dit is wat schuurt: in de politiek liepen en lopen talloze mannelijke leidinggevenden rond die hun medewerkers schofferen en kleineren, maar laten nu net twee vrouwelijke leiders met een migratieachtergrond het afgelopen jaar doelwit zijn van een felle verontwaardiging over hun gedrag: Nilüfer Gündogan (ex-Volt) en nu Khadija Arib. Toeval?

Of zou het zo kunnen zijn dat juist deze vrouwen die zo hard hebben moeten vechten voor hun positie hoge eisen stellen, niet alleen aan zichzelf, maar ook aan hun medewerkers? Zou het zo kunnen zijn dat ze zich daarbij de kenmerken van een bepaald slag mannelijke leiders hebben eigen gemaakt die bij mannen wel, maar bij vrouwen – en zeker bij déze vrouwen – niet worden geaccepteerd? Eigenschappen die we overigens veel te lang hebben getolereerd: hiërarchisch, geen inspraak duldend, niet empathisch. Het schuurt, niet omdat de aantijgingen tegen Arib geen aandacht verdienen, maar omdat de proporties ver zoek lijken.

Je kunt niet reageren.