NIET IEDER KIND WORDT LATER ARTS OF ADVOCAAT

De Limburger, 24 september 2022

De afgelopen week piekerde ik over jonge meisjes. Het gaat niet goed met hun geestelijke gezondheid. Onderzoekers spreken van een ‘ongekende daling’ in mentaal welzijn. Stress, angst, prestatiedruk, depressieve gevoelens. Meisjes tussen elf en zestien! Het is al jaren gaande, dit fenomeen, begrijp ik uit de bericht­geving, en het begint al bij groep 8 op de basisschool.

Van alle kanten horen ze het fluisteren: hoger moet je! Hoger! Natuurlijk, alle ouders zeggen het: als je maar gelukkig bent, maar vaak gedragen ze zich anders: bijlessen, huiswerkbegeleiding, privéonderwijs. Het kind moet het beste uit zichzelf halen, heet het dan, maar het beste is soms niet het beste voor het kind. Via het onlinesysteem Magister kunnen ouders alle cijfers van hun zoon of dochter zien. Dat is om gek van te worden, misdadig: ouders die elk moment over je schouder meekijken.

Maar het is niet alleen school, het zijn niet alleen de cijfers die stress geven, nee, de meisjes horen het fluisteren van vriendinnen, over meisjes die uitblinken in meer dingen, sport, muziek, dans. Meer dan jongens, lees ik, zijn meisjes bezig met verwachtingen: doe ik het wel goed? Vinden ze me leuk? Hoor ik erbij? Ben ik mooi? Dat komt doordat tienermeisjes vroeger zelfinzicht ontwikkelen en zich eerder bewust zijn van hun omgeving dan jongens, legt een neuropsycholoog uit. Dus als je weet, waarschuwt hij, dat meisjes tussen acht en zestien jaar heel erg openstaan voor wat anderen verwachten, dan moet je er niet nog een schepje bovenop doen door teleurgesteld te reageren op een laag cijfer.

In een krant zag ik een foto van vier meisjes die voor hun stress hulp krijgen van een ‘school­maatschappelijk werker’. Leuke jonge meiden op de havo. Naast school doen ze op hoog niveau iets anders, tennis, zwemmen, werken aan een portfolio voor een opleiding na de middelbare school. En nog is het niet genoeg. Want ook Instagram en TikTok fluisteren: kijk eens, jij kunt ook zo worden, zo slank en glad, met zo’n volle lippen. Dan word je onzeker, zegt een van de meisjes, en dan ga je vergelijken.

Je zou ze willen toeschreeuwen: stop, maak je niet druk, je bent prachtig, je bent jong, je bent gezond, leef, doe gek! Hoe moet dat straks, vraag ik me af. Top­student, topwerknemer, topmoeder? We kunnen natuurlijk de schuld aan het schoolsysteem geven. Aan sociale media. Aan corona. Aan de tijd waarin we leven. Maar we kunnen ook zeggen: laten we eens letten op de verwachtingen die we, ongemerkt, overbrengen op onze kinderen. Laten we wat voorzichtiger zijn met het prijzen van prestaties. Bij een bouwplaats zag ik een spandoek. ‘Niet ieder kind wordt later arts of advocaat. Leer je kinderen dat het oké is om met je handen te werken en toffe dingen te bouwen.’ Zo moet het. Een oproep, niet aan de tieners, maar aan hun ouders.

Je kunt niet reageren.