MET KLOPPEND HART

De Limburger, 10 september 2022

Wie zijn verleden niet kent weet niet wie hij is, maar tijdens Cultura Nova zag ik opeens een glimp van het toekómstige Heerlen, de stad waar ik opgroeide. Het was na afloop van het openingsspektakel op het schouwburgplein, toen de vrolijke menigte zich begon te verspreiden. Ik liep mee met een zwerm die richting station toog, gezellig nakeuvelend, de zomeravond was nog warm. Ineens voelde ik me opgenomen in het nieuwe Zuid-Limburg: daar waar de treinen op metroritme elke tien minuten richting Maastricht, Sittard en Aken sjezen, ook ’s nachts, en waar je je omgeven weet door een buzz aan mensen van allerhande signatuur, Limburgers, (internationale) studenten, (kennis)migranten…

Zover is het nog niet. Deze week was ik opnieuw in Heerlen, bij zonsondergang liep ik vanuit het centrum naar de trein. In het Maankwartier ging een enkeling met de roltrap omhoog. Maan- en Spoorplein, tijdens Cultura Nova vol leven, waren uitgestorven. De Huis­kamer, het stationscafé, was dicht. Op mijn perron lekte het plafond, rond de natte vlek was een rood-wit hekje geplaatst. Twee beduusde studenten uit Athene schoten me aan. Ze hadden een rolkoffertje bij zich en kwamen terug van vakantie. Door een defecte trein in Düsseldorf waren ze op het station van Heerlen beland, maar ze moesten naar Maastricht, waar ze studeerden: oh Maastricht, zo schattig, zo groen, zo veilig.

In de trein vertelde ik iets over de geschiedenis van de streek. Steenkool. Arbeidsmigranten van heinde en ver. Het einde van de steenkoolproductie. Ze knikten: in het noorden van Griekenland worden de bruinkoolmijnen ontmanteld en de mensen zijn er onzeker over hun toekomst. Toen ik het stel in Maastricht uitzwaaide raakte me dit: Heerlen, dat is een stad die voorop ligt in Europa, die een voorbeeldfunctie kan vervullen: talloze Europese steden zitten nog aan het begin van die worsteling, na het sluiten van hun oude industrieën.

En ik dacht aan het verhaal van Mohammed Chahim die naar Polen ging. Ja, Mohammed Chahim uit Helmond, vicepresident van de sociaaldemocraten in het Europees Parlement en de man die met Frans Timmermans Europa moet vergroenen. Hij moest in Polen de boodschap herhalen: ja, de steenkoolmijnen moeten echt dicht. Chahim sprak met een woedende vakbond. „Dat snap ik helemaal”, zei Chahim in een interview. „Ik snap de trots van de mijnwerkers, maar tegelijk willen ze dat hun kinderen niet in de mijnen terechtkomen.” Dus moet er een realistisch, sociaal alternatief komen, zei Chahim. „Niet zoals in Zuid-Limburg, waar een regio in één keer is leeggetrokken.”

De regio, dacht ik. Maastricht, Heerlen, Sittard – alleen als één, verweven, stedelijk én groen gebied heeft Zuid-Limburg de toekomst. Noem het Zuidstad, noem het wat je wil, maar een landstreek die mensen van heinde en ver weet aan te trekken – zo leefbaar, groen, cultuurrijk, veilig – wordt een kloppend hart in Europa.

Je kunt niet reageren.