Nog sneller, nee bedankt

De Limburger, 25 februari 2022

Ik werd op de Groene Loper bijna van de sokken gefietst door een flitskoerier. Ja, de flitsbezorgers zijn nu ook in Maastricht aangeland, ze sjezen over de wandelboulevard. Er is een flinke dark store gekomen, een distributiecentrum vanwaaruit online boodschappen razendsnel bij je thuis worden bezorgd. Die jongens en meisjes fietsen alsof de duvel hen op de hielen zit, dus de Groene Loper, bedoeld om wat rust te brengen in het hectische leven van alledag, dreigt nu een fietssnelweg te worden.

Flitsbezorging is the next step in de aanzwellende business van pizzakoeriers en andere thuisbezorgdiensten – op de vleugels van corona meegevlogen. Alleen: nog iets sneller, ja, ‘bezorgd in minuten’ schreeuwt de zuurstokroze zuilreclame langs de straat, ‘sneller in huis dan je een verse salade maakt.’ Dus hou maar op met het bereiden van je eigen salade, wij zijn al onderweg! In die tijd kun jij iets anders doen, iets leuks of nuttigs. In elk geval bespaar je kostbare tijd dankzij ons!

En je denkt: ach, waarom ook niet? Waarom zou ik de regen ingaan als het niet nodig is? Ik zit lekker achter mijn scherm. En terwijl jij lekker achter je scherm zit, gebeurt er iets. De samenleving wordt nog wat sneller dan je gewend was. Je kunt weer iets meer doen met je tijd. Je kunt weer iets productiever zijn. Ook de organisatie waar je voor werkt merkt dat, er kan meer werk in minder minuten. Ja, laten we de klok erbij halen: die vijf minuten die je eerst nodig had kunnen er best vier worden. Immers: voor je eten hoef je de deur niet meer uit. Nee, door op de bank te blijven zitten, ben je heel bewust bezig. Die nieuwe koerier bezorgt namelijk geen vetbommen zoals pizza’s met kaas en salami, maar organische linzen en salades.

Dat de productiviteit steeds verder wordt opgeschroefd is trouwens geen overbodige luxe, roepen de werkgevers in koor, gezien de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Meer dan ooit is het elke minuut die telt. Google ‘werkdruk’ en de minuten vliegen je om de oren, vooral in de zorg. Een paar jaar geleden had een thuiszorghulp nog 40 minuten voor douchen en aankleden, nu 20 minuten. Steunkousen aantrekken: 5 minuten per kous.

Op papier kan alles, maar in de praktijk lukt het niet,’ aldus een 57-jarige medewerkster in de thuiszorg tegen RTL Nieuws. ‘Ik ben al wat ouder, dus ik heb er maling aan als het niet lukt. Maar je hoort dan wel in een teamoverleg: we zijn over de tijd heen gegaan. En dat kan niet, vanwege de indicaties en de toegekende uren zorg die mensen mogen ontvangen’. De indicaties, daar gaat het om – de minuten moeten kloppen, die moeten gecontroleerd worden. Controle is het hart van de klok.

Vroeger had je vertrouwen – je legde de zorg in handen van de verpleegster – nu is er controle. En vertrouwen is goed, maar controle is beter! De patiënt, pardon, cliënt, pardon zorgconsument heeft recht op zoveel minuten zorg, niet meer. De thuiszorghulp: ‘Je bent heel gehaast. Als mensen beginnen te praten dan denk ik al: daar heb ik geen tijd voor, hoewel ik dat wel graag zou willen’.

Je valt een land binnen en je noemt het een vredesmissie. Je stopt met praten tegen eenzame ouderen en je noemt het zorginnovatie: mensen helpen als product. Alles kan sneller, maar moet het ook sneller? Waar is het gezond verstand? Wie stopt dit? Waar zijn de vakbonden? Of moeten we ons erbij neerleggen, machines inschakelen, robots, apps? Maar wordt dan alles niet nog sneller? Ik verlang ineens heftig naar een rustige wandeling op de Groene Loper…

Je kunt niet reageren.