Der Mann

De Limburger, 28 januari 2022

Honderden vrouwen veranderen deze week op LinkedIn hun naam in Peter. Ik las dit bericht en veerde op. Ik had namelijk net een boek op Marktplaats gekocht onder de voornaam Peter. Leek me beter. Waarom zou de afzender moeten weten dat ik een vrouw ben? Blijkbaar was ik niet de enige die zo dacht. De actie op LinkedIn was bedoeld om aandacht te vragen voor een bijzonder fenomeen: er zijn namelijk meer directeuren van beursgenoteerde bedrijven die Peter heten dan directeuren die vrouw zijn. Daar wilde Women Inc even aandacht voor vragen. ‘Peter,’ stelt de organisatie die gelijkheid wil versnellen, ‘staat voor een gebrek aan diversiteit op de werkvloer. Niet alleen wat betreft geslacht, maar ook qua achtergrond en leeftijd.’ Sommige mannen, liet Women Inc weten, veranderen deze week hun naam in Petra, uit solidariteit.

Ha leuk. Zouden er ook mannen zijn die zichzelf Petra noemen op Marktplaats? Nee, dat zal wel niet. Rara, hoe kan dat. Eigenlijk idioot dat je jezelf Peter gaat noemen uit zelfbescherming (je weet maar nooit). Mannen hebben daar geen last van. Door alle media-aandacht die geregeld opvlamt, voor MeToo, voor machtsmisbruik, voor ongelijkheid, zou je bijna vergeten dat het in de praktijk best langzaam gaat met die gelijkwaardigheid. Dat is de misvatting: aandacht en verontwaardiging – nu weer volop in beeld door de misstanden bij The Voice – betekent nog niet dat er meteen van alles verandert.

Wat er wel gebeurt: vrouwen die met terugwerkende kracht denken: dat wat toen gebeurde, had ik nooit moeten accepteren. Ik had lawaai moeten maken, iets moeten zeggen, hem een klap moeten verkopen. In plaats daarvan glimlachte ik, om de man niet te kwetsen. Om niet flauw te zijn, de sfeer niet te verpesten, om te laten zien dat je heus niet kinderachtig bent. Met terugwerkende kracht zijn vrouwen in hun waardigheid aangetast, aangerand, of erger.

En trouwens niet alleen vrouwen. Een tijdje terug kreeg ik op een eerdere column over dit onderwerp een reactie van zanger, schrijver en acteur Ger Bertholet. Hij schreef me: ‘Hoe destructief (niets ontziend/meedogenloos/schijt aan alles) mannen kunnen zijn heb ik leren kennen en overleefd in militaire dienst en bij de KWJ (Katholieke Werkende Jongeren, PQ). De KWJ had een fanatiek voetballende coördinator met de spelopvatting dat als je iemand de schenen kapot schopte je het kapot schoppen niet waard was als de scheidsrechter het zag.’

Als geen andere Limburgse schrijver heeft Ger Bertholet in zijn werk het trauma verwoord dat met terugwerkende kracht vrouwen én mannen opnieuw vernedert en ontmenselijkt: in de katholieke instituties, de katholieke gezinnen, gedomineerd door mannen die hun macht botvierden. ‘In een gemeenschappelijkheid,’ schrijft Ger, ‘waarin problemen nooit met naam genoemd werden, dus als ze toch niet bestonden ook niet opgelost hoefden te worden.’

Dus wie werd vernederd, aangerand, of erger, moest er het zwijgen toe doen. Dit heeft een naam, zegt Ger. Het is een haast collectieve PTSS (posttraumatische stressstoornis). En toch willen velen er nog steeds niet van horen. Ger: ‘We zijn ons amper bewust van onze eigen geschiedenis en zouden gillend wegvluchten als we met PTSS gediagnostiseerd werden.’

Er is een lied van Udo Jürgens, laat Ger weten. Het is een van zijn laatste liedjes (de zanger stierf in 2014), maar bijna niemand kent het. Het heet Der Mann ist das Problem. ‘In 2014 hoorde ik Jürgens Der Mann in Keulen zingen. Op de radio heb ik het daarna welgeteld 1 keer gehoord.’ Ger voegde een link bij van het lied met de officiële video. Tikt u de titel maar eens in: een verwoestend testament van Der Mann.

Je kunt niet reageren.