Medische zorg is niet oneindig

De Limburger, 3 april, 2020

COLUMN – Binnen de luxe groep die net als ik binnen zit en toch geld verdient, hopen velen dat de coronacrisis een ommekeer teweeg zal brengen. Dat krijg je als je thuis zit. Het verlangen naar een omslag is groot. Uiteindelijk willen we allemaal graag verlost worden. Van onze werkdrift, onze reisdrift, onze controledrift, onze drift naar uniciteit, naar onsterfelijkheid.

Ook willen wij luxe thuiszitters allemaal graag dat de wereld gered wordt. Online weet menigeen het zeker: de wereld zal na deze crisis nooit meer hetzelfde zijn. Let op, dit wordt het einde van de globalisering, van de dominantie van het Westen, van de Europese Unie, van de KLM, het neoliberalisme, het flexwerk, de individualisering, de vrijheid, de democratie, de privacy.

Staatssteun

Intussen zien duizenden kleine ondernemers en zelfstandigen zich geconfronteerd met een concrete, keiharde omslag: hun inkomsten zijn van de ene op de andere dag in rook opgegaan. Voor deze mensen wordt nu geld vrijgemaakt. Dat is mooi, maar graag ook zo’n regeling in de toekomst. Zelfstandigen hebben simpelweg een buffer nodig – ja, net als banken en grote bedrijven die zodra hun reserves worden aangetast staatssteun krijgen.

Betere honorering

Ook graag een buffer voor al die mensen die nu diensten van twaalf uur draaien in de gezondheidszorg, onder grote stress, terwijl het einde van de crisis nog lang niet in zicht is. Ze vragen al jaren om minder werkdruk en betere honorering – nu moet het gebeuren. Misschien helpt het als we het opnieuw gaan hebben over ‘gezondheidszorg’ in plaats van ‘zorg’. Zorgpersoneel, zorg inkopen, zorgproductie, zorgprofessionals – het kan echt niet meer. Gezondheidszorg hoort geen bedrijfstak te zijn waarin volumes gedraaid moeten worden.

Een strop

Maar zo gaat het nu wel. Volgens analisten staat zo’n 40 procent van de reguliere zorg momenteel stil en zal een groot deel daarvan ‘niet meer in te halen’ zijn. Die besparing, zou je denken, kunnen we nu goed gebruiken. Maar zo wordt er niet tegenaan gekeken. Gupta Strategists, een onafhankelijk adviesbureau voor de zorg, spreekt van een ‘strop’ van 2 miljard euro als de crisis tot de zomer duurt.

‘Zonder steunmaatregelen loopt de financiële strop voor zorgaanbieders op tot 400 miljoen euro per week’, schrijft Gupta in een recente studie. Met andere woorden: ziekenhuizen, artsen, specialisten, verpleegkundigen, fysiotherapeuten draaien nu te weinig productie. En als dat niet ingehaald wordt moet dat gecompenseerd worden.

Hoe zijn we zo gek geworden? We kunnen zelf iets doen om verandering te brengen. Door de gezondheidszorg niet als iets oneindigs te zien. Door te accepteren dat ze er niet is voor onze onsterfelijkheid. Want dat blijkt op dit moment een grote worsteling in de ziekenhuizen: dat we denken dat we allemaal te redden zijn.

Eerlijk is eerlijk

„Als je blijft denken dat iedereen te redden is, dan hebben we samen een probleem”, zei Iwan van der Horst, hoofd van de intensive care van het Academisch Ziekenhuis Maastricht in De Limburger. „Je wilt mensen de kans geven om beter worden, maar dat moet wel een échte kans zijn. In het begin van deze epidemie, eerlijk is eerlijk, zijn we overigens minder strikt geweest. Zo liggen er nu mensen op de ic van wie ik vrees dat ze het niet redden.”

Eerlijk is eerlijk, zei Van der Horst. Dat zinnetje moet ons te denken geven. Op L1-tv verscheen Fabienne Warmerdam, internist en oncoloog van Zuyderland en voorzitter van het palliatief adviesteam. Zij gaf aan dat je veel angst weg kunt nemen als je goed uitlegt wat wel en niet mogelijk is voor een patiënt. Helder, zorgvuldig formulerend, legde ze uit dat er mogelijkheden zijn voor een goede dood in plaats van een slepende, tijdelijke onsterfelijkheid.

Je kunt niet reageren.