Compromis geen vies woord

De Limburger, 14 juni 2019

‘Vergeet niet: compromis is geen vies woord!’ riep een wanhopige Theresa May uit bij haar vertrek als premier. Mogelijk heeft u nu al verder gescrold, de krant al dichtgevouwd: compromis – gaap. En Theresa May is toch mislukt? Nee, dan Boris Johnson als nieuwe premier: de beuk erin. Afgaande op de winst van de Brexit Party van Nigel Farage zijn een hoop Britten het zoeken naar een compromis in elk geval meer dan zat.

Het valt me op dat sinds de uitslag van de Europese verkiezingen de lof wordt gezongen van de middenpartijen. De meeste kiezers zijn gegaan voor het redelijke geluid, voor een gezamenlijke, gematigde EU, is de conclusie, want zie: de eurogezinde partijen zijn nog steeds dik in de meerderheid. Niks aan de hand dus.

In werkelijkheid zijn de oude middenpartijen gekrompen, is het politieke landschap versplinterd en hebben de twee fracties die het meest anti-EU zijn flink gewonnen. In Italië roffelt de rechts-populistische winnaar Salvini zich op de borst, in Frankrijk slaagt Marine Le Pen erin president Macron te verslaan met haar Rassemblement National en in Oost-Europa zitten onvrije meerderheidsdemocratieën in het zadel. En net kozen de Vlamingen bij hun landelijke verkiezingen massaal voor het Vlaams Belang, terwijl bij ons Forum voor Democratie bezig is zich te installeren – met een provinciale primeur in Limburg.

Bijna de helft van alle Vlamingen heeft nu op het Vlaams Belang of het Vlaams-nationalistische N-VA gestemd. Toch wordt alweer volop gepraat over het ‘cordon sanitaire’ dat elke samenwerking met het Vlaams Belang moet uitsluiten. De stem van een grote groep kiezers wordt dan dus genegeerd, terwijl het effect is dat de partij alleen maar groter wordt. Mensen laten zich hun stem niet afnemen.

Mijn vraag is daarom: hoe groot blijft dat midden nog? Wie zegt dat de flanken niet blijven doorgroeien? Niemand die het weet, maar het lijkt me nogal urgent voor de middenpartijen om daar een antwoord op te formuleren. Wat is het plan, het verhaal? Dat er in Limburg nu een extraparlementair college komt waarin leden van zowel PVV als Forum zitting krijgen, lijkt me een goed begin: het doet recht aan de uitslag van de provinciale verkiezingen, die voor beide partijen 7 zetels opleverden, met het CDA aan kop met 9 zetels.

Dat Groen-Links, PvdA en D66 tijdens de informatie hun eigen hygiënisch koord aanlegden om Forum buiten te sluiten, is onbegrijpelijk. Limburg koos voor rechts en nationalistisch en dan weiger je je constructief op te stellen? Groen Links en de Partij voor de Dieren zijn samen goed voor 6 zetels. Waarom niet het gesprek met Forum aangegaan over duurzaamheid en de betaalbaarheid daarvan in de provincie? Compromis is geen vies woord.

Tegelijk begrijp ik het standpunt van een CDA’er als Dave Ensberg-Kleijkers. Hij betoogde vorige week in De Limburger dat het een ‘grote fout’ zou zijn als het CDA in Limburg in zee zou gaan met de PVV of Forum. Hij is bang dat ‘de giftige en haatdragende retoriek’ van zowel PVV als Forum ook provinciaal beleid kan vergiftigen. Terecht punt. Ik vrees dat het wachten is op zo’n moment.

Maar je zult het toch moeten uittesten. De verkiezingen hebben laten zien dat een grote groep Limburgers zich, rechtsom of linksom, niet meer thuisvoelt bij de middenpartijen. Je zult dus je eigen beleid nog eens goed onder de loep moeten nemen. Dat geldt voor zowel PvdA als het CDA, dat net zo goed krimpt. In Denemarken is een sociaaldemocratische partij erin geslaagd nieuw rechts de pas af te snijden. Geen hygiënisch experiment, maar wel een met lef.

 

 

 

Je kunt niet reageren.