Timmermans’ hoogmoed

De Limburger, 3 mei 2019

Al na de openingsronde stond Spitzenkandidat Frans Timmermans 1-0 voor. Niet alleen omdat hij een thuiswedstrijd speelde, niet alleen omdat zijn echte tegenstander, Manfred Weber, ontbrak. Maar omdat hij zijn visies hartstochtelijk en in soepel Engels de zaal in smeet. In een zaal vol internationale studenten scoor je daarmee – vooral als je ze direct aanspreekt op hun toekomst: ‘Waar wil je over tien jaar zijn?’

De in Maastricht geboren Timmermans stal de show afgelopen maandag, tijdens het Maastricht Debate – een gesprek met vijf aanvoerders van Europese politieke partijen, gewijd aan de vragen van jongeren over Europa. Studenten konden tijdens het debat met hun mobieltje een stem uitbrengen op wie het volgens hen het beste deed. Timmermans (PvdA, in de EU deel van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten) ging de hele avond met circa 45 procent aan de leiding.

Nu en dan haalde hij jubelend Pedro Sanchez aan, de Spaanse leider van de sociaaldemocraten die afgelopen weekend in Spanje de nationale verkiezingen wonnen. ‘Het kan wel!’ riep hij. In één moeite door stelde Timmermans een Europees minimumloon voor, riep hij de studenten op vooral ‘groen’ te stemmen en beloofde hij ook – na een expliciete vraag van debatleider Rianne Letschert, rector van de universiteit van Maastricht – dat de volgende Europese commissie voor de helft uit vrouwen zal bestaan.

Tegen die lawine van euro-optimisme en welbespraakte vooruitgangsdrang was weinig bestand, ook al omdat de andere deelnemers eensgezind meegingen in een groener en steviger Europa. De enige eurosceptische deelnemer, de nationaal-conservatieve Tsjech Jan Zahradil, werd ondergesneeuwd. Toch sneed hij belangrijke punten aan, zoals de grote verschillen in welvaart tussen landen en de mogelijke schade aan de economie door een te voortvarend klimaatbeleid. En hij waarschuwde: zijn achterban in Oost-Europa heeft het gevoel dat de EU hun dicteert welke denkbeelden ze wel en niet mogen hebben. ‘Wij willen geen verenigde staten van Europa,’ zei hij.

Doordat de Tsjech, aanvoerder van de Europese fractie van Conservatieven en Hervormers, tijdens het debat op rechts alleen bleef staan, zou je bijna vergeten dat een groeiende groep kiezers straks op eurosceptische partijen gaat stemmen. Volgens prognoses zal het komende Europese parlement meer verdeeld zijn dan ooit, met tal van splinterpartijen en een uitdijend eurosceptisch blok, bestaande uit rechts-populisten van forse politieke partijen uit Frankrijk, Duitsland, Italië, Oostenrijk en, wie weet, Engeland.

Wat is het antwoord hierop van de pro-Europese partijen? Die vraag had ik graag gesteld gezien. Neemt u zich de zorgen die aan de andere kant leven ter harte? Zorgen die grote groepen in de verschillende landen delen – zie de opkomst van Forum voor Democratie hier.

Die zorgen gaan verder dan anti-Europa gevoelens. Het is nogal hoogmoedig dat Timmermans zichzelf al ziet als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Hoe de socialisten het gaan doen is nog onzeker. Volgens de prognose van Politico, een nieuwssite over Europese politiek, verliezen ze twintig procent aan zetels. Dat hoeft het voorzitterschap van Timmermans niet in de weg te staan, maar hoogmoed leidt tot een kokervisie.

Bij veel Europese burgers leven zorgen over de energietransitie en de consequenties van open grenzen. Daarop wees ook de aanvoerder van de Europees-linkse fractie, Violeta Tomic uit Slovenië, die mede door haar zwakke Engels als laatste eindigde in het debat. Ontsteld bracht ze uit: ‘jongeren rennen weg uit onze landen!’ Haar machteloze uitroep tekent de positie van Oost-Europese landen: jaarlijks emigreren duizenden jonge mensen naar West-Europa. De angst daar voor immigratie uit niet-Europese landen komt dan ineens in een ander licht te staan. Dus Spitzenkandidat Timmermans: zie eurosceptici niet als pain in the ass maar als wake-up call.

 

 

 

Je kunt niet reageren.