Iedereen wil in de spiegel kijken

De Limburger, 27 juli 2017

 

De zaal was afgeladen, in Lumiere Cinema Maastricht, waar de documentaire ‘Hier ben ik’ van Sarah Vos vertoond werd – in aanwezigheid van de maakster zelf, die in Maastricht opgroeide. ‘Hier ben ik’ is een onthutsend portret van een groep mensen in de hedendaagse ratrace. Maar het is niet zomaar een groep: het gaat om mensen met topinkomens in Bloemendaal, Hollandse mensen in villa’s en luxe-appartementen. Niet direct een groep waar velen zich mee zullen identificeren – maar de documentaire trok in het hele land volle zalen. Waarom?

De zomervakantie is aangebroken. Meer dan 1 januari, de eerste dag van het nieuwe jaar, maken we nu, in de eindspurt van een werkend jaar, de rekening op. Nog even en we kunnen eindelijk ontsnappen. Aan werk, collega’s, vrienden, huis, auto, tuin, kinderopvang, school, borrels, etentjes, fitness. Het hele jaar door wil iedereen iets van je en jij moet leveren, wil je erbij horen. Als je niet levert, val je af. In de zomervakantie komt de vraag: wie ben ik? Mensen worden ziek: de stress van een heel jaar.

Daarover gaat ‘Hier ben ik’. De Bloemendaalse groep probeert dat moment voor te zijn door lid te worden van een kerkgemeenschap: wekelijkse reflectie, zingeving. Dominee Ad van Nieuwpoort is hun leidsman. Van Nieuwpoort is welbewust in Bloemendaal gaan wonen; eerder was hij predikant op de Zuidas, waar hij diensten leidde voor bankiers en advocaten. IJsberend, luidop formulerend, schrijvend en schrappend bereidt hij zijn preken voor. Wat doe je met een kerklid dat zelfs haar verkiezing als ouderling lijkt te beschouwen als onderdeel van de klim naar aanzien en succes? De vrouw traint voor de marathon van New York en sleept daarin haar gewillige man mee. In de hilarische openingsscène volgt de camera het echtpaar al hardlopend op een doordeweekse ochtend. De kids zijn net naar school gebracht en al rennend neemt het paar de agenda van het gezin door, dichtgetimmerd van uur tot uur – ziedaar het moderne leven in al zijn doorgeslagen gekte.

De echtgenoot haalt de marathon niet, zo blijkt uit hun gesprek met de dominee. Hij zakt vlak voor de finish in elkaar, in coma. Hij overleeft het, maar dat is voor zijn vrouw niet het moment van een reddend inzicht, van dankbaarheid, zoals de dominee suggereert. Nee, ze hebben gefaald, vindt ze, dus ze gaan het nog een keer proberen.

We denken dat we zo vrij, zo geslaagd zijn, in Nederland. Maar laten we eens een blik van buiten nemen. De blik van Rocío Frenken bijvoorbeeld, een studente die afgelopen week in Maastricht haar bachelor Interdisciplinary Arts (iArts) haalde. Ze groeide op in Honduras, als kind van een Limburgse vader en een Hondurese moeder, en besloot te gaan studeren in het gedroomde land van haar vader: een verhuizing van een van de gevaarlijkste, meest corrupte en criminele landen ter wereld naar een van de veiligste, rijkste en kansrijkste. Rocío onderzocht in haar eindscriptie de opmerkelijke ‘omgekeerde migratiestroom’ van westerlingen naar haar moederland Honduras. In Honduras, is haar conclusie, vinden zij een leven met minder stress, minder prestatiedruk en meer menselijke warmte, meer ruimte, meer tijd.

Ze eindigt zo: ‘Persoonlijk kan ik niet leven in een westers land zoals Nederland, omdat ik meer positieve dagelijkse ervaringen heb in Honduras. Dit is simpelweg omdat ik menselijke interactie en het gevoel ergens thuis te horen belangrijker vind dan wat dan ook, en in deze opzichten is mijn leven in Honduras rijker.’ Iedereen wil in de spiegel kijken, het liefst via het spiegelbeeld van de ander. Daarom zat de zaal tijdens ‘Hier ben ik’ vol. Fijne vakantie!

 

 

 

 

 

Je kunt niet reageren.