In Nederland

HERIJKING

[De Stemming, L1, 13 december 2015]

Abonnees van De Limburger kregen deze week een folder bij de krant met een landkaart van Zuid-Limburg vanuit Europees perspectief. Normaal hangt Zuid-Limburg erbij als de zak van Nederland: een wormvormig aanhangsel, ooit nuttig als wingewest, maar later een blok aan het Hollandse been.

Zuid-Limburg vanuit Europees perspectief plaatst de regio in het hart van Europa, een heuvelland dat zich uitstrekt naar de Ardennen en de Eifel, een gebied met zeven vliegvelden op een uur rijden en een universiteit met de meeste buitenlandse studenten van het land.

De landkaart deed me denken aan een ervaring die ik had toen ik nog in China woonde. Ik was voor mijn dochter op zoek naar een kaart van de wereld en stapte een Chinese boekhandel binnen. Aan de wanden hingen diverse wereldkaarten. Maar er was iets vreemds aan de hand. Noord-Amerika lag helemaal rechts bovenin, Europa in de verre linkerhoek. Recht in het midden, in een opvallend roze kleur, lag China.

Toen pas drong tot mij door wat de Chinese naam voor China werkelijk betekende: Zhong Guo, het Rijk van het Midden. Voor Chinezen is China het centrum van de wereld – zoals Europa dat voor ons is.

De Randstad mag het hart van Nederland zijn, binnen Europa is Zuid-Limburg deel van het Midden-Rijk. Nu de landkaart van De Limburger de fysieke positie van Zuid-Limburg heeft gecorrigeerd, wordt het tijd voor het herijken van de verbeelding van de regio.

Laten we met onze verhalen niet blijven steken in wat verloren is gegaan, of in het chagrijn van het verleden, de erfenis van Gluck Auf, het misbruik van autoriteiten, het verraad van Den Haag. Het lijkt me een beperking van de verbeelding om voortdurend het falen, het ontbreken van perspectief, de lethargie van een streek voor het voetlicht te brengen.

Ik maak een kleine zijsprong.
In zijn boek Oorlog en Terpentijn vertelt Stefan Hertmans over zijn grootvader, die als soldaat in de Eerste Wereldoorlog vier jaar lang in de loopgraven lag, drie keer zwaar gewond raakte, bijna crepeerde, maar opkrabbelde en weer terugging naar het front.

Die grootvader, die erg van muziek hield, werd later in zijn leven woedend als hij de muziek van Wagner hoorde, hij leefde op bij het horen van een lyrische suite van Bizet. Hij koos, schrijft Hertmans, voor de Bejahung van leven en liefde bij Bizet boven de mystieke duisternissen van Wagner.

Kunnen we in 2016 alsjeblieft overgaan tot een Bejahung van het verleden in Zuid-Limburg? Kunnen we, in woord en beeld, de schoonheid van het leven, de kunst en de liefde verbeelden? Kunnen we de straten, de ontmoetingen, de geuren en de feesten terug tot leven brengen?

Laten we een begin maken, u en ik. Stuurt u mij in een paar rake zinnen een herinnering aan, ik noem maar iets: een dansavond in Het Paviljoen in Valkenburg of een geheime ontmoeting in het oude La Veneziana aan de Akerstraat in Heerlen. In het nieuwe jaar hoort u mij dan terug met de verbeelding van uw bronnen van Zuid-Limburg.

[luister hier naar de column in de radiouitzending De Stemming]

Je kunt niet reageren.