Archief voor januari, 2016

In Nederland

KEULEN

[De Stemming, L1, 10 januari 2016]

‘Vrouw’ – zo luidde de kop van het hoofdredactionele commentaar van De Limburger op donderdag. Daarmee maakte de krant iets goed: het nieuws over de massa-aanranding in Keulen, een uur rijden van Maastricht, was de hele afgelopen week niet 1 keer groot opening krant.

Met ontzetting las ik op dinsdag het verhaal. Het stuk was geschreven op basis van een persconferentie van de Keulse politie, niet op basis van geruchten op sociale media, die al een paar dagen gonsden. Er werd bericht dat inmiddels meer dan zestig vrouwen aangifte hadden gedaan van aanranding en beroving en dat de daders veelal dronken jonge mannen met een Noord-Afrikaans of Arabisch uiterlijk waren. Ze gingen tekeer in groepen van twee tot twintig man en maakten deel uit van een groep van in totaal wel duizend mannen. De mannen omsingelden jonge vrouwen, die ze beledigden, bespuugden en vastgrepen. Een vrouw vertelde hoe haar jurk en onderbroek van haar lichaam werden gerukt. Ook een agente werd in haar broek gegrepen.

Dit was, zei de politie, een geheel nieuwe dimensie van geweld. Op Nieuwjaarsdag had dezelfde politie nog gemeld dat oudjaarsavond rustig was verlopen.

Ook twee landelijke kwaliteitskranten, NRC Handelsblad en De Volkskrant kwamen met hun stukje op dinsdag niet verder dan de binnenpagina’s. Een massa-aanranding van vrouwen, hier in West-Europa, was dus geen voorpagina nieuws.

Toen er een barrage van ervaringen van slachtoffers naar buiten kwam, en berichten over de totale chaos, de Keulse politie die volslagen ontredderd was – werden veel redacties wakker en op woensdag werd er groot uitgepakt. Maar uit sommige koppen kon je afleiden dat niet het massale geweld tegen vrouwen en het complete falen van de Keulse politieleiding om de vrouwen én hun eigen agenten te beschermen het belangrijkste nieuws was, maar de vraag of de daders migranten cq vluchtelingen waren en wat dit betekende voor het vluchtelingendebat.
De Volkskrant leek het verhaal nog niet helemaal te geloven en zette ‘massa-aanranding’ tussen aanhalingstekens alsof de inmiddels meer dan 100 vrouwen die aangifte hadden gedaan een stelletje fantasten waren. NRC opende met ‘Verhit debat na aanrandingen Keulen’. Het Parool had het gelukkig beter begrepen en kopte met: ‘Nu pas woede om Keulen.’ En NRC-Next snapte het ook, met de kop ‘Honderd keer betast.’

De Arabische journaliste van de Deutsche Welle, Nahla Elhenawy, zette de zaken in perspectief: ‘Deze gebeurtenissen zijn symptomatisch voor de grote problemen met betrekking tot vrouwen in het Midden-Oosten,’ meldde ze. Groepen mannen die onder dekking van een grote samenscholing vrouwen aanranden is niet nieuw in het Midden-Oosten. Nieuw is dat het hier in Europa gebeurt.

Zo’n geluid zet de kijker scherp op de rechtsstaat. Elk seksueel geweld, van wie dan ook, moet met alle middelen van de rechtsstaat bestreden en bestraft worden. Daar moet het om gaan.

Volkskrant-journalist Margriet Oostveen reisde af naar Keulen en bezocht de redactie van het feministische tijdschrift Emma. Op de redactie vertelden ze dat de politie aanvankelijk meldde dat het die nacht vooral om zakkenrollen was gegaan en dat het seksuele geweld was bedoeld om dat te verdoezelen. ‘We hebben het niet over een beetje aanraken,’ zei een woedende redacteur van Emma, ‘er is ondergoed omlaag gerukt en er zijn vingers naar binnen gestoken.’

In het Duitsland van speciale parkeerplaatsen voor vrouwen, had de Keulse politie de aanranding van een enorme groep vrouwen willen verzwijgen om politieke redenen. De teller van het aantal aangiftes staat inmiddels op 379.

[luister hier naar de column in de radiouitzending De Stemming]

Reageer

In Nederland

HERIJKING

[De Stemming, L1, 13 december 2015]

Abonnees van De Limburger kregen deze week een folder bij de krant met een landkaart van Zuid-Limburg vanuit Europees perspectief. Normaal hangt Zuid-Limburg erbij als de zak van Nederland: een wormvormig aanhangsel, ooit nuttig als wingewest, maar later een blok aan het Hollandse been.

Zuid-Limburg vanuit Europees perspectief plaatst de regio in het hart van Europa, een heuvelland dat zich uitstrekt naar de Ardennen en de Eifel, een gebied met zeven vliegvelden op een uur rijden en een universiteit met de meeste buitenlandse studenten van het land.

De landkaart deed me denken aan een ervaring die ik had toen ik nog in China woonde. Ik was voor mijn dochter op zoek naar een kaart van de wereld en stapte een Chinese boekhandel binnen. Aan de wanden hingen diverse wereldkaarten. Maar er was iets vreemds aan de hand. Noord-Amerika lag helemaal rechts bovenin, Europa in de verre linkerhoek. Recht in het midden, in een opvallend roze kleur, lag China.

Toen pas drong tot mij door wat de Chinese naam voor China werkelijk betekende: Zhong Guo, het Rijk van het Midden. Voor Chinezen is China het centrum van de wereld – zoals Europa dat voor ons is.

De Randstad mag het hart van Nederland zijn, binnen Europa is Zuid-Limburg deel van het Midden-Rijk. Nu de landkaart van De Limburger de fysieke positie van Zuid-Limburg heeft gecorrigeerd, wordt het tijd voor het herijken van de verbeelding van de regio.

Laten we met onze verhalen niet blijven steken in wat verloren is gegaan, of in het chagrijn van het verleden, de erfenis van Gluck Auf, het misbruik van autoriteiten, het verraad van Den Haag. Het lijkt me een beperking van de verbeelding om voortdurend het falen, het ontbreken van perspectief, de lethargie van een streek voor het voetlicht te brengen.

Ik maak een kleine zijsprong.
In zijn boek Oorlog en Terpentijn vertelt Stefan Hertmans over zijn grootvader, die als soldaat in de Eerste Wereldoorlog vier jaar lang in de loopgraven lag, drie keer zwaar gewond raakte, bijna crepeerde, maar opkrabbelde en weer terugging naar het front.

Die grootvader, die erg van muziek hield, werd later in zijn leven woedend als hij de muziek van Wagner hoorde, hij leefde op bij het horen van een lyrische suite van Bizet. Hij koos, schrijft Hertmans, voor de Bejahung van leven en liefde bij Bizet boven de mystieke duisternissen van Wagner.

Kunnen we in 2016 alsjeblieft overgaan tot een Bejahung van het verleden in Zuid-Limburg? Kunnen we, in woord en beeld, de schoonheid van het leven, de kunst en de liefde verbeelden? Kunnen we de straten, de ontmoetingen, de geuren en de feesten terug tot leven brengen?

Laten we een begin maken, u en ik. Stuurt u mij in een paar rake zinnen een herinnering aan, ik noem maar iets: een dansavond in Het Paviljoen in Valkenburg of een geheime ontmoeting in het oude La Veneziana aan de Akerstraat in Heerlen. In het nieuwe jaar hoort u mij dan terug met de verbeelding van uw bronnen van Zuid-Limburg.

[luister hier naar de column in de radiouitzending De Stemming]

Reageer